Historie


Er moet wat gebeuren...

We schrijven voorjaar 1984 als in de Leidse Courant een artikel verschijnt met de titel “Sluiting dreigt voor sluis Roelofarendsveen”. De sluis is ernstig verwaarloosd en als er niet binnen korte tijd zeer groot onderhoudswerk wordt uitgevoerd, moet hij gedempt worden. Dit groot onderhoud gaat ongeveer 250.000 gulden kosten. De eigenaar, het toenmalige Waterschap De Oude Veenen, wil dit niet betalen. De sluis is niet belangrijk voor de waterhuishouding en er gaat vrijwel geen beroepsvaart meer doorheen. De gemeente vindt het heel belangrijk dat de sluis blijft, met name voor de pleziervaart en het mooie dorpsgezicht. Maar ook de gemeente heeft er geen geld voor over.
Het zwartepieten is begonnen en suddert een tijdje voort. Ondertussen wordt de sluis steeds slechter. Dit is voor een aantal mensen reden genoeg om de koppen bij elkaar te steken en actie te gaan ondernemen. Cees van Berkel neemt het initiatief en benadert Rinus Minderhoud, Sjaak Ludlage, Cok de Konink, Henry van der Meer en Ko van Graas. Op 26 maart 1986 is in café De Haven de eerste vergadering van het kersverse bestuur van “Stichting Behoud en Beheer De Sluis te Roelofarendsveen i.o.”.
Op 15 mei 1986 bestaat de stichting officieel na het passeren van de akte door de notaris in het bijzijn van burgemeester J. Wagenaar en dijkgraaf J. Uit den Boogaard. Het bestuur ziet een grondige renovatie van de sluis als haar eerste doel. Om dit voor elkaar te krijgen wil zij enerzijds zoveel mogelijk steun onder de bevolking krijgen en anderzijds het waterschap en de gemeente opporren nu eens eindelijk wat te gaan doen. De steun van de bevolking wordt verkregen door deel te nemen aan twee braderieën en het kermiscorso. Dit levert circa 450 begunstigers op. Het waterschap en de gemeente krijgen het vriendelijke doch dringende verzoek zich in de stichting te laten vertegenwoordigen. Dit worden Koos Spruit namens het waterschap en toenmalig wethouder Wim Nugteren namens de gemeente. Ondertussen is ook de provincie benaderd. Het bestuur heeft namelijk bedacht dat bij een renovatie ook gelijk maar de in 1966 verdwenen ophaalbrug in ere hersteld moet worden. En omdat de sluis langs een provinciale fietsroute ligt, kan de provincie die brug mooi betalen.
Dit alles heeft tot gevolg dat er in de tijd daarna de nodige beweging ontstaat ten burele van de diverse betrokken overheden. Waarbij de stichting, mede door de invloed van Rinus Minderhoud, de nodige druk op de ketel houdt.
Het waterschap begint met de voorbereiding van de grondige renovatie van de sluis en de gemeente weet toch een aanzienlijk bedrag tevoorschijn te toveren. Dat alles trekt uiteindelijk ook de provincie over de brug voor de nieuwe brug.
En dan gebeurt waar het allemaal in eerste instantie om begonnen was. In het najaar van 1987 start een zeer grondige renovatie van de sluis, waarbij de muren deels opnieuw worden opgemetseld en de deuren worden vervangen. Ook komt er een replica van de oude ophaalbrug. Op een gure 24 maart 1988 worden de vernieuwde sluis en brug officieel geopend door de enige persoon die daar echt voor in aanmerking kwam: Schillen Nel, de markante bewoonster van Noordkade 1. Zij had, gezeten op haar stoel voor de deur, met haar modieuze zonnebril, al zo vaak gezegd dat je de sluis goed moest behandelen en vormde zo al een stichting voordat hij bestond. Voldaan wordt er met de notabelen nog een borrel op gedronken in De Haven en vervolgens vervalt de stichting tot een kabbelend bestaan.

In de jaren na de renovatie wordt de brug wit geschilderd en voor de rest blijft het rustig.

Dan wordt ook de stichting getroffen door het tragische en veel te vroege overlijden van haar initiatiefnemer en secretaris Cees van Berkel. Mede door zijn enthousiasme en visie bleef de sluis behouden. Iets om even stil bij te staan...

Tijd van verlichting...

Rond 1997 begint het weer een beetje te borrelen in de buurt van de sluis, en niet alleen in De Haven. Omwonenden zouden graag zien dat de directe omgeving van de sluis in overeenstemming wordt gebracht met het pittoreske karakter van de sluis zelf. Vooral andere straatverlichting en gebakken klinkertjes staan hoog op het verlanglijstje. Een niet onaardige gedachte, waarmee zij het bestuur van de stichting benaderen, om gezamenlijk te kunnen optrekken richting gemeente. Nu is er altijd al sprake geweest van een flinke overlap tussen omwonenden en stichtingbestuur. Bij de bestuurswisselingen rond deze tijd is dit nog verder tot uiting gekomen. Nadat Rinus Minderhoud te kennen geeft ermee te stoppen, treden Alex van der Poel, René van der Zwet en Paul Castelein toe tot het bestuur.
Ondertussen heeft ook Promotievereniging Alkemade lucht gekregen van nieuwe initiatieven rondom de sluis. Tijdens de uitreiking van de prijzen van de gondelvaart in 1998 krijgt de stichting een flinke steun in de rug in de vorm van een gift van 2000 gulden. De daarbij overhandigde lantaarn symboliseert waarvoor het geld bedoeld is: karakteristieke en sfeervolle straatverlichting rondom de sluis.
De omwonenden hebben dan zelf al een brief naar de gemeente gestuurd en weten een toezegging van 15.000 gulden los te peuteren. Het toenmalige EWR wordt door de stichting benaderd om een verlichtingsplan te maken met sfeervolle, ouderwetse straatlantaarns. En of ze daar ook een mooi prijsje voor kunnen maken. Op dit verzoek wordt welwillend gereageerd door Encore Light, de verlichtingspoot van EWR. Begin 1999 ligt er een mooi plan met mooie ouderwetse lantaarns voor een mooi prijsje van ongeveer 40.000 gulden.
De gemeente keurt het plan goed en wil de 15.000 gulden daaraan besteden. De rest moet de stichting zelf rond zien te krijgen. Er moet een gat van circa 23.000 gulden gedempt worden. Een fors bedrag. Besloten wordt bedrijven in de Veen te vragen of zij één of meer lantaarnpalen willen sponsoren voor het bedrag van 1.500 gulden per paal. En weer blijkt hoezeer men begaan is met het mooiste plekje van de Veen. Ook het waterschap werkt zeer positief mee door 4 lantaarnpalen voor haar rekening te nemen. Aan het eind van de zomer in 1999 is de financiering rond.
De definitieve uitwerking en voorbereiding van de plannen begint. Naast nieuwe verlichting zal er ook een nieuwe informatiezuil, met vermelding van de sponsoren, geplaatst worden. Er komen nieuwe bolders en beschermbeugels. En een paar extra lantaarnpalen om de verlichting te laten beginnen direct vanaf het Zuideinde, dat is wel zo mooi. In het voorjaar en de zomer van 2000 worden de werkzaamheden uitgevoerd. Een prachtige, sfeervolle en ook veilige straatverlichting rondom de sluis en de Zwet is het resultaat. Op 12 oktober 2000 heffen de omwonenden, sponsoren, bestuur van de stichting en andere betrokkenen in café De Haven het glas op een zeer geslaagde samenwerking.
Voor de stichting breekt weer een tijd van betrekkelijke rust aan, waarin het schilderen van de brug de meeste aandacht vraagt.

Wordt het weer niet een tijd dat...

In het voorjaar van 2006 wordt er weer geschilderd en komen hier en daar schades en achterstallig onderhoud aan het licht. Ook wordt het bestuur uitgebreid met Don de Jeu, de enthousiaste nieuwe uitbater van café De Haven. Het wordt weer eens tijd om de activiteiten van de stichting op te schroeven. Daar zijn een paar redenen voor. Ten eerste staan er grote veranderingen op stapel in de polder achter de sluis. In de komende jaren zal het gebruik, uiterlijk en karakter van dit gebied volgens de plannen drastisch veranderen. Hoe dat precies gaat uitpakken weet nog niemand. Maar dat het gevolgen heeft voor het gebruik van de sluis staat wel vast. Deze gevolgen zijn nu soms al merkbaar op de drukke zomerse dagen, waarbij sprake is van filevorming. De stichting zal op een of andere manier moeten inspelen op deze ontwikkelingen. Een begin is het opnieuw onder de aandacht brengen van het juiste gebruik van de sluis en het bestaan van de stichting. Deze actie start op 1 januari 2007 tijdens de “Sluisdompel”.
Ten tweede is het in 2007 al weer 20 jaar geleden dat de sluis gerenoveerd is. Een jubileum dus. En wat doe je, zeker op het mooiste plekkie in de Veen, bij een jubileum? Juist, dat ga je vieren! En zo wordt het sluisconcert geboren. Een evenement dat zo mooi en indrukwekkend is dat het een eigen plek op deze site heeft gekregen.
Na bijna 25 jaar vinden bestuursleden van het eerste uur Henry van der Meer en Ko van Graas het wel mooi geweest. Zij geven het stokje door aan Mike van Ruiten en Loek Koek.